Risicomanagement: hoe verander je de organisatie en jezelf?

Datum 20 april 2017
Tijd 12.30 - 17.00 uur
Kosten geen
Locatie De Zilveren Vosch, Plompetorengracht 3, 3512 CA Utrecht
DoelgroepRisicomanagers en managers projectbeheersing van rijk, provincies, waterschappen, gemeenten, havenbedrijven, drinkwaterbedrijven en andere geïnteresseerden

Op donderdag 20 april is er een bijeenkomst over risicomanagement. Daarin worden vragen behandeld als:

  • Hoe kun je de organisatie meekrijgen?
  • Waar loop je tegenaan?
  • Wat is de gevolgde aanpak?
  • Wat werkt wel en wat werkt niet?

Programma

12.30 uur Inloop met lunch
13.00 uur Plenaire opening door dagvoorzitter Ronald Koolen.
13.15 uur Theoretische onderbouwing door Nico Smak.
14.15 uur  3 gespreksronden aan de hand van 6 praktijkvoorbeelden. In alle ronden is de inhoud gelijk. Je hebt keuze uit de volgende praktijkvoorbeelden:
  1. Verleiden met risicomanagement door Frank Noppert (Rijkswaterstaat) en Jan D. Smits (Safetypilot)
  2. Risicomanagement bij verandertrajecten door Paul van Poorten (waterschap Drents Overijsselse Delta)
  3. Risicomanagement iets nieuws? Cultuurverandering van High Reliability Organisaties door Adinda te Veldhuis (Brabant Water)
  4. Op weg naar Risicomanagement in één Oogopslag door Sibo Wignand (Waterschap Zuiderzeeland)
  5. Risicogestuurd toetsen in de Kop van Noord-Holland door Michel Dubbelaar (Provincie Noord-Holland)
  6. Risicomanagement en cultuur én gedrag door Harold Muller (Vitens)
14.50 uur Pauze
15.05 uur Gespreksronde 2
15.40 uur Gespreksronde 3
16.15 uur Plenaire terugkoppeling; wat nemen we mee naar huis uit deze sessie? Welke vragen leven er tav risicomanagement? Waar zou je in de toekomst kennis over willen delen?
16.45 uur Afsluiting en borrel

 

Toelichting gepreksronden

Verleiden met risicomanagement door Frank Noppert (Rijkswaterstaat) en Jan D. Smits (Safetypilot)

Risicomanagement is vaak een “moetje” iets wat men naast het eigen werk doet als er tijd over is. Hoe kun je zorgen dat een team zelf actief aan de slag gaat met risicomanagement? Met verleiden! (En dat kan ook zonder schaars geklede modellen van 18 jaar. )

Bij RWS zijn 9 teams getest op houding en gedrag (Risicovolwassenheid). Alle teams zijn zich bewust geworden van hun eigen houding en gedrag. Zes teams zijn inmiddels zelf uit eigen initiatief aan de slag met risicomanagement. De aanpak en de resultaten zullen in de workshop aan de orde komen.

Risicomanagement bij verandertrajecten door Paul van Poorten (waterschap Drents Overijsselse Delta)

In deze sessie zal ingegaan worden op de verandertrajecten die bij waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta) hebben plaatsgevonden. Paul heeft veel ervaring met de invoering van risicomanagement binnen de projectrealisatie van het waterschap. Deze behoefte was groot vanwege een grote opgave aan projecten vanuit het Hoogwaterbeschermingsprogramma voor de komende jaren. Paul neemt de collega’s in deze sessie mee welke aanpak er gekozen is bij de invoering, wat dillema’s/obstakels waren, hoe je de organisatie mee kan krijgen en wat hij in de toekomst anders zou doen. Dit alles wordt gecombineerd met praktijkvoorbeelden uit een huidig verandertrajact; het optimaliseren van de bedrijfsvoering van het waterschap na de fusie.

Risicomanagement iets nieuws? Cultuurverandering van High Reliability Organisaties door Adinda te Veldhuis (Brabant Water)

Het gaat al 20 jaar goed, wat voegt dit dan toe? Ik stuur op mijn onderbuik gevoel en dit gaat al jaren goed... … maar hoe kan ik aantonen voor de buitenwereld dat ik in control ben? In welke mate zijn we eigenlijk in control? Waar kunnen we nog verbeteren?

Een High Reliability Organisatie (HRO) kenmerkt zich door de hoge afhankelijkheid van de infrastructuur waardoor zij erg risk averse zijn. Het risicomijdende gedrag is van nature al aanwezig en risicomanagement is daarom niet direct iets nieuw voor deze organisaties. Hoe kan het dat je als risicomanager binnen een HRO dan toch voor de uitdaging staat om de huidige vorm van risicomanagement -COSO erm- te implementeren?

Op weg naar Risicomanagement in één Oogopslag door Sibo Wignand (Waterschap Zuiderzeeland)

In deze sessie wordt ingegaan op risicomanagement bij innovatieve projecten. Sibo gaat onder andere in op een praktijkvoorbeeld vanuit de Energie en Grondstoffenfabriek. Daarnaast zullen andere praktijkvoorbeelden vanuit het waterschap behandelt worden.

Risicogestuurd toetsen in de Kop van Noord-Holland door Michel Dubbelaar (Provincie Noord-Holland)

Al het groot en dagelijks onderhoud in het gebied Kop van Noord-Holland is in één groot gebiedscontract ondergebracht. Een nieuwe contractvorm voor de provincie en dus een nieuwe uitdaging voor de risicomanager om het projectteam te faciliteren bij de risicogestuurde contractbeheersing.

Risicomanagement en cultuur én gedrag door Harold Muller (Vitens)

Je kan naar risicomanagement kijken als een tool, een proces, of een mindset. Dan kun je een risico-tool bedenken of een risico-proces inrichten maar zonder de risico-mindset (houding en gedrag ) gaat het niet (optimaal) werken. Juist de culturele en menselijke omstandigheden in een organisatie, project of programma maken dat risicomanagement werkt. Aandacht voor cultuur, houding en gedrag en cultuur is daarbij een kritische succes factor.

Binnen Vitens is risicomanagement als volgt aanwezig:

Corporate Risk Management - Strategische doelstelling risico’s, - Operationele risico’s, Verslagleggingsrisico’s, - Compliance (naleving van wet en regelgeving, bv. governance code) - Jaarlijkse analyse, monitoring en evaluatie 

Asset Risk Management - Portfolio risicomanagement, prioriteren portfolio - Veelal risico analyse voor prioritering binnen besluitvorming - Balanceren tussen kosten, performance en risico’s  zie fig 2

Project/programma Risicomanagement - Risico management binnen Programma’s en Projecten - Bepalen van het risicobudget per project - Voorkomen van  afwijkingen met effect op; o budget o tijd o beoogde kwaliteit - Continuïteit van het programma(doelstelling) te waarborgen.

RM vitens

A = Programma risico’s
Risico’s op programma nivo, beheersing volledig op programma nivo.
B = Risicothema’s
Risico’s die bij meerdere projecten voorkomen, programma brede aanpak.
C = Project overstijgende risico’s
Risico’s op project nivo die invloed hebben op de programma doelstelling.
D = Raakvlak(interface) risico’s
Risico’s tussen projecten  afhankelijkheids risico’s.

Case:

Je ziet een verschuiving van risicomijdend gedrag naar risicobewustzijn: een balans tussen kosten, de operationele performance en de risico’s. Ik snap best dat mensen trots zijn op hun uitstekend verzorgde fris geschilderde installatie, tip top in orde. Maar je moet er vooral ook bedrijfsmatig naar kijken, je hebt keuzes.

Ik wil in de case naar voren laten komen dat risicomanagement helpt om bij beslissingen over de infrastructuur er rationeel en objectief te kijken. De volgende uitspraken hoor ik regelmatig    “je zorgt er toch wel voor dat dit project een beetje scoort in de risicoanalyse”

“hoezo een risico analyse dit project is belangrijk dat weet jij toch ook wel”

“ik heb deze risicoanalyse afgelopen vrijdagmiddag zelf even uitgevoerd”

Wil de discussie voeren hoe kun je het risicobewustzijn (mindset) bij de medewerkers vergroten!